banner17

banner18

Ulu džamija, Aja Sofija Burse

Kada je Bajazit I, četvrti osmanski sultan, pobijedio krstaše u bici kod Nikopolja 1396. godine, izdao je naredbu da se iste godine krene s izgradnjom velike Ulu džamije

MAGAZIN 17.11.2022, 12:49 18.11.2022, 14:13
Ulu džamija, Aja Sofija Burse
© AA

Bursa, na sjeverozapadu Anadolije, nedaleko od Mramornog mora, grad je koji stoljećima čuva i njeguje svoje kulturno-historijsko naslijeđe ispisano najljepšim rukopisom moćnog Osmanskog carstva.

Stari grad, nastao još prije naše ere, kroz koji je prolazio Veliki svileni put danas je najnaseljeniji turski grad poznat i po vjerovanju da polovinu njegovih stanovnika čine ljudi sa našeg, Balkanskog poluostrva.

Tragovi prošlosti u ovom historijski bogatom gradu vidljivi su svuda, a priče o hanovima, džamijama i znamenitostima nadaleko poznate.

Ipak, posebno mjesto pripada staroj Ulu džamiji, najvećoj u ovom gradu.

Ulu džamija podignuta je prije više od 600 godina kada je Bursa bila prva prijestolnica Osmanskog carstva.

Kada je Bajazit I, četvrti osmanski sultan, pobijedio krstaše u bici kod Nikopolja 1396. godine, izdao je naredbu da se iste godine krene s izgradnjom velike Ulu džamije. Tako je i bilo. Džamija koju je projektovao osmanski arhitekt Ali Neccar gradila se četiri godine, a završena je 1399. Usmena predanja kažu da je džamija sagrađena sa 20 kupola umjesto isto toliko zasebnih džamija čiju je izgradnju uoči bitke obećao sultan Bajazit.

Džamija s dva minareta je dimenzija 55 sa 69 metara, ima 20 kupola promjera 11 metara, dvoje vrata na istočnoj i zapadnoj strani, 26 prozora pri dnu i 32 prozora na svom višem dijelu. U to vrijeme, uz džamiju su bili smješteni i hamami, imaret (narodna kuhinja), medresa i karavansaraj (odmorište, konak).

Više od 200 godina nakon izgradnje džamije, svijet je dobio jednog od najvećih putopisaca svijeta, Evliju Čelebiju (Elviya Çelebi) kojeg je Ulu džamija fascinirala.

- To je Aja Sofija u Bursi. To je nacija svih džamija, zapisao je.

Ulu džamija, prkosi stoljećima svojim sjajem, primjer je rane osmanske umjetnosti sa elementima seldžučke arhitekture stoga je važna džamija turskog i islamskog svijeta uopće.

Osim što je poznata po svojih 20 kupola, Ulu džamija je najveći svjetski muzej kaligrafije s oko 150 kaligrafskih ploča smještenim na unutrašnjim zidovima i stubovima čije su kaligrafske zapise ispisali najpoznatiji osmanskih kaligrafi tog vremena: Abdülfettah Efendi, Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Sami Efendi, Mehmed Şefik Bey i drugi. Među pločama su ispisane sure, ajeti, hadisi i Allahova imena.  

 Minber koji je izgradio hadži Muhammed bin Abdülaziz İbnü'd-Dakki sačinjen je od orahovog drveta i sastoji se od 6.666 dijelova – što odgovara broju ajeta u Kur'anu. U njenoj unutrašnjosti izložen je 500 godina star pokrivač Kabe koji je ovoj džamiji poklonio sultan Selim I nakon osvajanja Egipta.  U sredini džamije smješten je šadrvan iznad kojeg je prozirna kupola kroz koju u džamiju prodire dnevna svjetlost.

Ulu džamija nadživjela je i mnoge nedaće: potres 1855. godine kada joj je stradalo 17 kupola, požar 1889, zadržavši svoj prvobitni sjaj.

Neki islamski učenjaci Ulu džamiju stavljaju na peto mjesto po važnosti nakon Mekke, Medine, Jerusalema i Umayyad džamije u Damasku.

Jedno je sigurno - o ljepoti Ulu džamije može se govoriti jednako koliko i o ljepoti same Burse, te riznice kulturnog i historijskog naslijeđa jedne od najmoćnijih sila svijeta.

komentari (0)